Felçli Hastalara Yönelik Temel Bilgiler: Sıkça Sorulan Sorular ve Cevaplar

https://www.robotikrehabilitasyon.net/wp-content/uploads/2024/01/felc-nedir.jpg

Felç Nedir?

Felç, vücudun bir kısmının veya tamamının aniden veya kademeli olarak hareket yeteneğini kaybetmesini ifade eden bir durumdur. Genellikle, beyin, omurilik veya periferik sinir sistemindeki hasar sonucunda ortaya çıkar. Felç, vücudun belirli bir bölgesindeki kas kontrolünün kaybına yol açarak, bu bölgelerdeki kasların felçli olmasına ve hareket etme yeteneğini kaybetmesine neden olabilir.

İki ana türde felç bulunmaktadır:

1. İskemik Felç (Enfarktüs): Bu tür felç, bir arterin tıkanması nedeniyle oluşur. Tıkanma genellikle kan pıhtısı veya arter duvarlarındaki plak birikimi nedeniyle meydana gelir. Bu durum, beyin hücrelerine yeterli oksijen ve besin ulaşmasını engelleyerek hasara yol açar.

2. Hemorajik Felç: Bu tür felç, bir arterin yırtılması sonucu oluşan kanamadan kaynaklanır. Kan, beyin dokusuna sızarak çevredeki sinir hücrelerine zarar verir. Hemorajik felç, genellikle yüksek tansiyon, anevrizma veya damar zayıflığı gibi nedenlere bağlı olarak meydana gelir.
Felç belirtileri, felcin etkilediği bölgeye bağlı olarak değişebilir. Bunlar arasında ani güçsüzlük, hissizlik veya uyuşma, konuşma güçlüğü, denge kaybı, baş dönmesi ve ani baş ağrısı bulunabilir.

Felç, acil tıbbi müdahale gerektiren ciddi bir durumdur. Tedavi, felcin türüne bağlı olarak değişebilir. İskemik felç durumunda, trombolitik ilaçlar veya mekanik trombektomi gibi tedaviler uygulanabilir. Hemorajik felç durumunda ise, cerrahi müdahale genellikle kanamayı kontrol etmek ve hasarı sınırlamak amacıyla gereklidir.

Felçten korunmak için sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, düzenli egzersiz yapmak, dengeli beslenmek, tansiyonu kontrol altında tutmak ve risk faktörlerini azaltmak önemlidir. Ayrıca, felç belirtileri ortaya çıkarsa derhal acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Felç, vücudun bir kısmının veya tamamının aniden veya kademeli olarak hareket yeteneğini kaybetmesini ifade eden bir durumdur. Genellikle, beyin, omurilik veya periferik sinir sistemindeki hasar sonucunda ortaya çıkar. Felç, vücudun belirli bir bölgesindeki kas kontrolünün kaybına yol açarak, bu bölgelerdeki kasların felçli olmasına ve hareket etme yeteneğini kaybetmesine neden olabilir.

İki ana türde felç bulunmaktadır:

1. İskemik Felç (Enfarktüs): Bu tür felç, bir arterin tıkanması nedeniyle oluşur. Tıkanma genellikle kan pıhtısı veya arter duvarlarındaki plak birikimi nedeniyle meydana gelir. Bu durum, beyin hücrelerine yeterli oksijen ve besin ulaşmasını engelleyerek hasara yol açar.

2. Hemorajik Felç: Bu tür felç, bir arterin yırtılması sonucu oluşan kanamadan kaynaklanır. Kan, beyin dokusuna sızarak çevredeki sinir hücrelerine zarar verir. Hemorajik felç, genellikle yüksek tansiyon, anevrizma veya damar zayıflığı gibi nedenlere bağlı olarak meydana gelir.
Felç belirtileri, felcin etkilediği bölgeye bağlı olarak değişebilir. Bunlar arasında ani güçsüzlük, hissizlik veya uyuşma, konuşma güçlüğü, denge kaybı, baş dönmesi ve ani baş ağrısı bulunabilir.

Felç, acil tıbbi müdahale gerektiren ciddi bir durumdur. Tedavi, felcin türüne bağlı olarak değişebilir. İskemik felç durumunda, trombolitik ilaçlar veya mekanik trombektomi gibi tedaviler uygulanabilir. Hemorajik felç durumunda ise, cerrahi müdahale genellikle kanamayı kontrol etmek ve hasarı sınırlamak amacıyla gereklidir.

Felçten korunmak için sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, düzenli egzersiz yapmak, dengeli beslenmek, tansiyonu kontrol altında tutmak ve risk faktörlerini azaltmak önemlidir. Ayrıca, felç belirtileri ortaya çıkarsa derhal acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Felç Tedavi Edilebilir mi?

Felç durumlarında, tedavinin başarı şansı felcin tipine, nedenine, felcin ne kadar süre önce meydana geldiğine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlıdır. İki ana felç tipi vardır: iskemik felç ve hemorajik felç. İskemik felç, bir arterin tıkanması nedeniyle oluşurken, hemorajik felç, bir arterin patlaması sonucu meydana gelir.

1. İskemik Felç Tedavisi:

• Trombolitik ilaçlar: Kan pıhtılarını çözen veya küçülten ilaçlardır.
• Antiplatelet ajanlar: Kanın pıhtılaşmasını önleyen ilaçlardır.
• Antikoagülanlar: Pıhtı oluşumunu önleyen ilaçlardır.
• Mekanik Trombektomi: Pıhtıyı fiziksel olarak çıkarmak için kullanılan bir cerrahi müdahaledir.

2. Hemorajik Felç Tedavisi:

• Cerrahi müdahale: Kanamayı kontrol etmek ve hasarı sınırlamak amacıyla yapılabilir.
• İntrakraniyal basıncı düşürme: Beyindeki basıncı azaltmaya yönelik tedaviler.

Felç tedavisi genellikle birinci 24 saat içinde başlamalıdır, çünkü bu erken müdahale, beyin hasarını sınırlayabilir ve felç sonuçlarını iyileştirebilir. Ancak, tedavi başarı şansı felcin ne kadar süre önce meydana geldiğine bağlı olarak azalabilir.

Felç tedavisi genellikle bir multidisipliner ekibi içerir. FİZİK tedavi bu noktada uzun soluklu ve etkili bir tedavi yöntemidir. Fizyoterapistler, konuşma terapistleri ve diğer sağlık profesyonelleri, felçli kişinin rehabilitasyon sürecine rehberlik eder ve yaşam kalitesini artırmaya çalışır.

Tedavinin başarı şansını artırmak için erken tanı ve müdahale önemlidir. Tedavi planı, bireysel duruma bağlı olarak sağlık profesyonelleri tarafından belirlenir.

Felç geçiren kişi yürüyebilir mi?

Felç geçiren kişinin yürüme yeteneği, felcin tipine, şiddetine ve tedaviye bağlı olarak değişiklik gösterir. Tedavi ve rehabilitasyon süreci, hastanın felçli bölgesini ne kadar etkilediğine ve felcin ne kadar süre önce meydana geldiğine bağlı olarak belirlenir. İşte bazı durumları içeren genel bir bakış:

1. İskemik Felç ve Yürüme Yeteneği:

• İskemik felç durumunda, tedavi erken başladığında ve uygun bir rehabilitasyon programı uygulandığında, birçok kişi zaman içinde yürüme yeteneğini geri kazanabilir.
• Fizyoterapistler tarafından uygulanan egzersizler, kas gücünü artırmak, dengeyi iyileştirmek ve yürüme becerilerini geliştirmek amacıyla kullanılabilir.

2. Hemorajik Felç ve Yürüme Yeteneği:

• Hemorajik felç durumlarında, tedavi genellikle kanamanın kontrol altına alınmasını içerir. Bu durumda da, yürüme yeteneği, hasarın boyutuna, yerine ve tedaviye bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
• Tedavi sonrasında rehabilitasyon, felçli kişinin yürüme yeteneğini artırmak için önemlidir.

3. Felç Sonrası Rehabilitasyon:

• Felç sonrası rehabilitasyon, Fizik tedavi uzmnaı kontrolünde fizyoterapistler, konuşma terapistleri ve diğer uzmanlar tarafından yürütülür. Bu süreç, felçli kişinin bağımsızlık kazanmasına ve günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmesine yardımcı olmayı amaçlar.
• Yürüme yeteneğini geliştirmek için kullanılan rehabilitasyon teknikleri arasında özel egzersiz programları, destekleyici cihazlar, fizik tedavi cihazları ve robotik yürüme cihazları bulunabilir.

4. Destekleyici Cihazlar ve Yardımcı Teknoloji:

• Felçli kişilere destekleyici cihazlar, yürüme yardımcıları veya tekerlekli sandalye gibi yardımcı teknolojiler önerilebilir. Bu, hastanın durumuna ve ihtiyacına bağlı olarak değişir.
Her felç durumu bireyseldir ve bu nedenle genelleme yapmak zordur. Ancak, modern rehabilitasyon yöntemleri ve tedavi protokolleri, birçok felçli kişi için önemli ölçüde iyileşme sağlayabilir. Hastaların ve ailelerinin, sağlık profesyonelleriyle işbirliği yaparak bireysel bir tedavi planı oluşturmaları önemlidir.

ARA